Gỡ bỏ rào cản trong xây dựng nhà ở và cấp phép xây dựng

Trước những kiến nghị kéo dài từ người dân và sự nhận diện của chính quyền về các vướng mắc trong quy định quản lý kiến trúc, TP HCM đang gấp rút hoàn thiện dự thảo quy chế mới, thay thế Quyết định 56/2021. Động thái này được kỳ vọng sẽ tạo ra một hành lang pháp lý thông thoáng, giúp người dân thuận lợi hơn trong việc xây dựng và an cư.

Theo dự kiến, quy chế quản lý kiến trúc đô thị mới sẽ được trình HĐND TP HCM xem xét thông qua vào quý IV/2025. Đây sẽ là căn cứ pháp lý quan trọng để UBND cấp xã có thể giải quyết các thủ tục cấp phép xây dựng cho người dân.

Hình ảnh: Xây dựng nhà ở

I. Gỡ Vướng Mắc Cốt Lõi: Bài Toán “Khoảng Lùi” và Đất Quy Hoạch

Những bất cập từ Quyết định 56/2021 đã tạo ra rào cản lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi xây dựng của người dân. Hai vấn đề nóng nhất đang được tập trung tháo gỡ:

1. Vướng mắc “Khoảng Lùi” Công Trình

Quy định về khoảng lùi trong xây dựng công trình đã làm hạn chế diện tích xây dựng, khiến nhiều gia đình phải gác lại dự định cất nhà.

Ông N.V.T (phường Hòa Hưng) phản ánh: “Sau thời gian dài tích góp, năm 2024, gia đình ông quyết định xây nhà. Tuy nhiên, dự định của gia đình đành gác lại vì chờ thành phố tháo gỡ vướng mắc về khoảng lùi công trình. Đến nay, gia đình ông vẫn chờ đợi và mong muốn thành phố sớm điều chỉnh quy định này.”

Trước thực tế này, nhiều quận, huyện đã kiến nghị điều chỉnh, như bỏ khoảng lùi đối với công trình ở khu vực trung tâm, đô thị hiện hữu, hoặc chỉ áp dụng đối với các khu vực quy hoạch mới.

2. Tháo Gỡ Cho Đất Ở Khu Dân Cư Mới

Cử tri Phan Nguyễn Minh Tùng (xã Bà Điểm) đã kiến nghị thành phố sớm giải quyết việc cấp giấy phép xây dựng chính thức hoặc tạm thời đối với đất ở thuộc khu dân cư xây dựng mới. Theo cử tri này, dù mật độ dân cư đã đạt 80% – 90%, người dân vẫn gặp khó khăn: “Người dân được phép mua bán, sang nhượng nhưng không được cấp phép xây dựng đối với các thửa đất còn lại.”

UBND TP HCM đã sớm nhận ra những bất cập này và yêu cầu cơ quan tham mưu xây dựng dự thảo điều chỉnh, thay thế Quyết định 56/2021 để phù hợp thực tiễn, tạo thuận lợi cho người dân xây dựng nhà ở.

Hình ảnh: Tháo Gỡ Cho Đất Ở Khu Dân Cư Mới

II. Đơn Giản Hóa Thủ Tục: Phân Cấp và Ủy Quyền Quyết Liệt

Song song với việc điều chỉnh quy chế kiến trúc, lãnh đạo thành phố đang thúc đẩy việc cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực xây dựng.

Phó Chủ tịch UBND TP HCM Bùi Xuân Cường đã giao Sở Xây dựng chủ trì phối hợp với các đơn vị liên quan khẩn trương triển khai chỉ đạo của thành phố và Thủ tướng về việc tập trung cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính lĩnh vực xây dựng.

Các giải pháp trọng tâm bao gồm:

Phân cấp và Ủy quyền: Tham mưu, đề xuất UBND TP HCM ban hành quyết định về phân cấp, ủy quyền cấp giấy phép xây dựng và quy mô, thời hạn tồn tại của công trình được cấp giấy phép xây dựng có thời hạn.
Miễn Giấy phép Xây dựng: Nghiên cứu đề xuất đơn giản hóa thủ tục cấp giấy phép xây dựng, thậm chí miễn giấy phép xây dựng nhà ở riêng lẻ tại một số khu vực, căn cứ đặc thù của thành phố, nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân.

III. Tăng Cường Quản Lý Trật Tự Xây Dựng

Để đảm bảo các quy định mới được thực thi hiệu quả và minh bạch, UBND TP HCM đang triển khai kết luận của Ban Thường vụ Thành ủy về việc bố trí, sắp xếp lực lượng nhằm tăng cường quản lý trật tự xây dựng và đô thị trên địa bàn.

Sở Xây dựng được giao chủ trì phối hợp với Sở Nội vụ và các phường, xã, đặc khu xác định rõ yêu cầu và phương án bố trí, sắp xếp lực lượng phù hợp. Sở Nội vụ sẽ chủ trì đề xuất chính sách hỗ trợ lực lượng biệt phái quản lý trật tự xây dựng và đô thị để họ an tâm công tác.

Với những động thái quyết liệt này, TP HCM thể hiện cam kết mạnh mẽ trong việc tháo gỡ rào cản pháp lý, tạo môi trường xây dựng thông thoáng và đảm bảo quyền lợi an cư chính đáng cho người dân.

Báo Người Lao Động